పరాజితుడి విజయం
The loser's victory: the runner-up who refused to quit
In English: The loser's victory: the runner-up who refused to quit. A modern Telugu Vikram-Bethala story retold for 2025 readers — one dharmic question, one verdict, and one Sanskrit principle at the climax.
నేను ఈ కథ గురించి మొదటిసారి విన్నది 2024 December లో, ఒక Nizamabad పాత bus stand దగ్గర చాయ్ తాగుతూ. ఒక 65 ఏళ్ళ మామయ్య, తల గొరుగులు తెల్లగా అయిన వ్యక్తి, ECI website open చేసి phone screen నాకు చూపించాడు. "చూడు బాబూ," అన్నాడు, "Banswada constituency, 2024. నాకు 48,212 votes వచ్చాయి. గెలిచిన వాడికి 51,908. 3,696 vote ల తేడా. నేను six consecutive elections contest చేశా. ప్రతి సారి ఓడిపోయా. ప్రతి సారి margin తగ్గింది. నేను పిచ్చివాడినా, గెలిచే వాడినా — నువ్వు చెప్పు." ఆ question నన్ను వదలలేదు. ఇంటికి వచ్చాక రాత్రి రెండు గంటలు అయింది. నేను laptop తీశాను. ఆ మామయ్య పేరు నేను మార్చాను — ఇక్కడ Sambaiah అని పిలుస్తా. మిగతా numbers, constituency pattern — real. దీనిని విక్రమార్కుడు ఎలా చూస్తాడో ఆలోచించాను. కథ ఇలా mould అయింది.
2024 — ఆరవ ఓటమి
Banswada Assembly constituency యొక్క counting center, Nizamabad collector office complex. December 4, మధ్యాహ్నం రెండు గంటలు. Round 18 ముగిసింది. Sambaiah — 65, ఎర్రటి khadi shirt, చేతిలో pen, ఒక చిన్న notebook లో ప్రతి round results రాసుకుంటూ — counting table నుంచి ఐదు అడుగుల దూరంలో plastic chair మీద కూర్చున్నాడు. వాడి party symbol ఒక చిన్న local recognized party — పేరు పక్కన పెట్టండి, independent కాదు, state-recognized కూడా కాదు, registered unrecognized category. ఆరవ సారి. ఆరవ ఓటమి.
[SAMBAIAH'S SON] (phone లో) "నాన్నా, results confirm అయ్యాయి. 3,696 votes తేడా. 2019 లో 5,400 ఉండేది, ఇప్పుడు ఇంకా తగ్గింది. నాన్నా... ఇంటికి వచ్చేయ్."
(ఇలాంటి మరో కథ: వంశపారంపర్య శపథం)
Sambaiah: (ప్రశాంతంగా) "ఇంకో అరగంట పట్టు. Official declaration వినాలి. తర్వాత వస్తా."
సంబయ్య భార్య లక్ష్మమ్మ ఇంట్లో phone పట్టుకొని ఏడుస్తోంది. కొడుకు అర్జున్ — 34, Hyderabad Hitech City లో ఒక AI startup co-founder, Series A raise చేసిన వాడు — car లో Banswada కి drive చేస్తున్నాడు. 170 km. ORR exit దగ్గర నుంచి NH-44 via Kamareddy.
రాత్రి ఎనిమిది గంటలకి, సంబయ్య ఇంటికి వచ్చాడు. పాత ఇల్లు. Post office retirement quarter కాదు — ఆ quarter విడిచిపెట్టి పదేళ్ళు అయింది. ఇప్పుడు సొంత ఇల్లు, తండ్రి వారసత్వం. ఇంట్లో మూలకి ఒక almirah — అందులో ఆరు certificates. ECI నుంచి official candidate ID cards. 2004, 2009, 2014, 2019, 2023-by-election, 2024. ప్రతి ఒక్కదాని మీద గెలిచిన date stamp కాదు — contest stamp. వాడికి ఆ stamp చాలు.
(ఇలాంటి మరో కథ: మరణ శయ్య వద్ద నిజం)
అర్జున్: (ఇంటికి చేరుతూ, నిట్టూర్పుతో) "నాన్నా..."
Sambaiah: (నవ్వుతూ) "రావా బ్రో. Data తెచ్చావా?"
అర్జున్: (కోపంగా) "Data? నాన్నా, ఇది data problem కాదు. ఇది life problem. అమ్మ three days నుంచి తిండి తినడం లేదు."
Lakshmamma: (వంటింట్లో నుంచి) "సంబయ్యా, ఈసారి promise. ఇది చివరిది. ఇంకెప్పుడూ నామినేషన్ papers ఇంటికి తీసుకురావద్దు. మీకు 65. పెన్షన్ ఉంది. ఆరోగ్యం ఉంది. చాలు."
(ఇలాంటి మరో కథ: శిక్ష బదులు)
Sambaiah: (మౌనంగా, almirah వైపు చూస్తూ) "అమ్మా... ఇంకో వారం time ఇవ్వు. మాట్లాడతా."
2019 — ఐదవ ఓటమి, మొదటి analytics
Rewind. 2019 Telangana Assembly, December. Banswada constituency. Sambaiah అప్పుడు 60. అప్పుడే post office నుంచి retire అయ్యాడు. Pension start అయింది — ₹38,400 per month, basic + DA. Arjun అప్పుడు Hyderabad లో second startup. Sambaiah కి votes — 44,108. గెలిచిన వాడికి — 49,512. తేడా 5,404.
అప్పుడు Arjun తండ్రికి ఒక Excel sheet చూపించాడు. Booth-wise breakdown. 217 polling stations. Arjun ఏ booth లో ఎంత వచ్చిందో, ఏ booth లో margin తక్కువ ఉందో, ఏ mandal swing possible గా ఉందో — color-coded. Red, amber, green.
అర్జున్: "నాన్నా, ఇది చూడు. Birkoor mandal లో నీకు baseline support ఉంది. Nizamsagar side లో ఒక్క booth కూడా win అవ్వలేదు. అక్కడ five booths లో focus చేస్తే — next round..."
Sambaiah: (చదివి, నవ్వుతూ) "బాబూ, నేను 2004 లో మొదలు పెట్టినప్పుడు, spreadsheet లేదు. ఒక khadi bag, ఒక cycle, ఒక notebook — అంతే. నువ్వు ఇప్పుడు దీనిని వేరేగా చూస్తున్నావ్. నేను still old way చూస్తున్నా. కానీ ఒక్క సంగతి నిజం — నీ red-amber-green correct. Nizamsagar side లో నేను weak."
అర్జున్: "So next time — 2024 — ఈ data తో..."
Sambaiah: "Next time అని ఎవరు చెప్పారు?"
అర్జున్: "మీరే అంటారు నాన్నా. ప్రతి ఓటమి తర్వాత."
ఆ రాత్రి, Sambaiah Banswada లో పాత mentor ఇంటికి వెళ్ళాడు — Narayana garu, 82, village elder, గతంలో sarpanch, తర్వాత cooperative society chairman. Sambaiah కి political guru కాదు — moral guru. రాత్రి పది గంటలు. Narayana గారి veranda, ఒక పాత cane chair, ఒక lantern.
Narayana: "సంబయ్యా, వచ్చావా. నేను TV లో result చూశా. 5,400. తగ్గుతోంది margin."
Sambaiah: "అవును గురువు గారూ. లక్ష్మమ్మ ఈసారి ఏడ్చింది. Arjun Excel తెచ్చాడు. నాకు అర్థం కావట్లేదు — ఇది dharma, లేదా ఇది పిచ్చితనం."
Narayana: (చాలా నిమిషాలు silence తర్వాత) "నీకు ఒక విషయం చెప్తా. Krishna Arjuna తో Kurukshetra లో చెప్పాడు — Karmaṇyevādhikāraste mā phaleṣu kadācana. అర్థం — action చేయడంలో నీకు హక్కు ఉంది, ఫలితంలో ఎప్పటికీ లేదు. కానీ ఈ శ్లోకం misunderstand చేస్తారు జనం. ఇది 'fails అయినా blindly continue చెయ్' అని చెప్పదు. ఇది చెప్పేది — action ని itself worship గా చూడు. ఫలితం మీద focus పెడితే, ప్రతి fail ఒక wound. Action మీద focus ఉంటే, ప్రతి fail ఒక lesson."
Narayana: "నువ్వు ఇదొక్కటి చెప్పు. నువ్వు Banswada లో రైతుల మీటింగ్ లు పెట్టావ్. Water issues మీద collector కి representations ఇచ్చావ్. Nizamsagar command area drainage గురించి రెండు years నిలబడ్డావ్. గెలిచిన వాళ్ళు చేయని పని నువ్వు చేశావ్. అది ఓటమి ఎలా అవుతుంది?"
2014 — నాలుగవ ఓటమి, కొడుకు resistance
Telangana formation తర్వాత మొదటి election. 2014. Sambaiah అప్పుడు 55. Post office లో ఇంకా service ఉంది. Leave తీసుకున్నాడు — ECI rules ప్రకారం, government employee contest చేయాలంటే resign కూడా అవసరం లేదు, leave without pay తీసుకోవచ్చు. ఆ leave లో ఆర్థికంగా బరువైంది. Lakshmamma అప్పుడు school teacher, private school. ₹14,000 salary. ఇద్దరి కలిపి ఇల్లు నడిచేది.
Arjun అప్పుడు 24. IIIT Hyderabad final year. తన మొదటి job offer — Bangalore లో ₹18 lakh package. Father election campaign లో volunteer గా work చేశాడు — రెండు నెలలు. తర్వాత, ఓటమి తర్వాత, ఒక రోజు ఇంట్లో గొడవ.
అర్జున్: (22 years younger version, అప్పటి Arjun) "నాన్నా, నాకు అర్థం కావట్లేదు. ఎందుకు? గెలవలేరు అని తెలిసి, మళ్ళీ ఎందుకు నిలబడతారు? ఇది ego నా? stubbornness నా? Or మీకు ఏదో prove చేసుకోవాలా?"
Sambaiah: "అర్జున్, నేను ఇది prove చేయడానికి చేయట్లేదు. నేను ఒక answer వెతుకుతున్నా."
అర్జున్: "ఏ answer?"
Sambaiah: "ఒక common మనిషి, పెద్ద party support లేకుండా, పెద్ద paisa లేకుండా, ఊరికే constituency నడవగలడా? ఆ నడకలో constituency మారగలదా? నేను గెలవాలంటే — constituency మారాలి. Constituency మారాలంటే — ఒక్క సారి గెలవడం enough కాదు. ప్రతి election లో నిలబడాలి. ప్రతి సారి voters కి option ఇవ్వాలి. వాళ్ళ choice వాళ్ళది."
అర్జున్: (చిరాకుగా) "This is bullshit philosophy, నాన్న. Numbers are numbers. మీకు 2004 లో 11% వచ్చింది. ఇప్పుడు 22%. ఇంకా 10 years నిలబడితే 35%? Maybe. Maybe not."
Sambaiah: "Maybe. కానీ 22% వాళ్ళు — వాళ్ళు నన్ను ఎందుకు choose చేశారు? ఆ 22% ని ignore చేస్తే, నేను వాళ్ళని betray చేసిన వాడిని అవుతా. Arjun, political contest అంటే nominate అవ్వడం కాదు. ఇది representation యొక్క ఒక form."
Arjun ఆ రాత్రి Bangalore job accept చేశాడు. రెండు వారాల్లో Hyderabad విడిచిపెట్టాడు. Father-son distance ఆ సమయంలో మొదలైంది. ఆ distance పూర్తిగా heal అవ్వడానికి పదేళ్ళు పట్టింది.
2009 — మూడవ ఓటమి, పాత ఆశ
2009 general election తో combined గా assembly election. United Andhra Pradesh. Sambaiah అప్పుడు 50. Post office service 25 years complete. Votes — 29,840. తేడా — 18,200. Margin అప్పుడు పెద్దది. Disappointment కూడా పెద్దది.
ఆ సాయంత్రం, result declaration తర్వాత, Sambaiah Banswada town hall దగ్గర ఒక చిన్న function ఏర్పాటు చేశాడు. Five volunteers, ఒక mic, ఒక loudspeaker. గెలిచిన candidate గారికి formal గా congratulations. అలాంటి gesture ఎవరూ చేయరు — ఓడిపోయిన candidate గెలిచిన candidate ని public గా congratulate చేయడం rare. Local press ఒక paragraph print చేసింది. తర్వాత అదే press ఒక column రాసింది — "Banswada's gentleman loser."
Sambaiah: (mic పట్టుకొని) "ప్రజలు నిర్ణయం తీసుకున్నారు. నాకు గౌరవంగా ఉంది. గెలిచిన అభ్యర్థికి శుభాకాంక్షలు. నేను ఇక్కడే ఉంటా. మీకు ఏ సమస్య వచ్చినా, నా ఇంటి తలుపు తెరిచే ఉంటుంది. Political party కి సంబంధం లేకుండా."
ఆ promise Sambaiah కొనసాగించాడు. 2009 నుంచి 2014 మధ్య — నాలుగు years — Sambaiah ఇంటి తలుపు open ఉంది. Pension papers, railway ticket reservations, school admission recommendations, BPL card disputes — ఎవరైనా, ఏ party voter అయినా, వచ్చి adrak చాయ్ తాగి, వాళ్ళ problem చెప్పి, Sambaiah ఒక letter draft చేసేవాడు, relevant office కి forward చేసేవాడు. ఈ పని కి ఒక్క రూపాయి తీసుకోలేదు. ఇది campaign కాదు — ఇది vocation.
ఆ నాలుగు years లో Sambaiah గురించి constituency లో ఒక మాట స్పష్టంగా నిలిచింది — "వాడు గెలవడు, కానీ వాడు ఉంటాడు."
2004 — మొదటి ఓటమి, మొదటి కల
Further rewind. 2004 Andhra Pradesh Assembly election. Sambaiah అప్పుడు 45. Post office లో Assistant Postmaster. Post office job లో దేశం అంతా see చేస్తాడు — telegrams వచ్చేవి అప్పుడు ఇంకా, పత్రాలు, money orders. ఒక post office లో సామాన్య మనిషి ప్రతి రోజు వస్తాడు. వాడి అక్షరాల మీద state stamp వేయడం — Sambaiah కి ఒక sacred duty లాగా అనిపించేది.
2003 లో ఒక incident జరిగింది. Banswada nearby village — Nagireddipet — లో ఒక రైతు ఆత్మహత్య చేసుకున్నాడు. Reason — crop loss, debt. Sambaiah ఆ family ని visit చేశాడు, post office worker హోదాలో — widow కి late husband యొక్క pending money orders clarify చేయడానికి. ఆ ఇంట్లో రెండు గంటలు కూర్చున్నాడు. రెండు pillars ఉన్న గడప, గోడలకు లేని paint, మట్టి నేల, అరుగుల మీద ఒక photo frame — మూడు నెలల ముందు తీసిన family photo, మధ్యలో ఆత్మహత్య చేసుకున్న రైతు నవ్వుతూ.
ఆ రాత్రి Sambaiah ఇంటికి వచ్చి Lakshmamma తో అన్నాడు — "లక్ష్మీ, నేను 2004 election లో నిలబడబోతున్నా. Independent గా."
Lakshmamma: "ఏంటి? పిచ్చితనం. Money ఎక్కడ ఉంది?"
Sambaiah: "నేను spend చేయను. ₹10,000 total budget. నామినేషన్ fee, ఒక pamphlet, ఒక khadi bag. అంతే."
Lakshmamma అప్పుడు నవ్వింది. ఒక రకమైన affectionate నవ్వు, "సరే, ట్రై చేయ్" అని. ఆ affection పోయింది తర్వాతి sessions లో. కానీ 2004 లో — curiosity.
Sambaiah Nagireddipet ఆత్మహత్య family ని visit చేశాడు, permission అడిగాడు — "Amma, మీ భర్త జ్ఞాపకార్థం, రైతుల సమస్యల మీద నేను election contest చేయబోతున్నా. నేను గెలవను. కానీ ప్రజల ముందు topic పెట్టాలని." ఆ widow ఆశీర్వాదం ఇచ్చింది.
2004 election. Results — Sambaiah కి 9,850 votes. 11.2%. గెలవలేదు. Deposit కోల్పోలేదు (15% కన్నా తక్కువే, కానీ forfeit aren't below 16.67%, so by technical rules — yes forfeited). Deposit forfeit. ₹10,000 sunk. Local press ఒక chhota paragraph — "Post office employee's first brush with politics."
ఆ రాత్రి Sambaiah ఇంటికి వచ్చి నవ్వుతూ అన్నాడు — "లక్ష్మీ, పదివేల మంది నాకు vote వేశారు. Pradhan గారి పేరు తెలియని పదివేల మంది."
ఇప్పుడు మనం తిరిగి 2024 December కి వస్తాం. Banswada, Sambaiah ఇంటి almirah ముందు. Arjun laptop open చేశాడు. ఇది Dell Latitude కాదు — వాడి startup యొక్క macbook. Python notebook open. 2024 booth-wise data.
అర్జున్: "నాన్నా, నేను ఈసారి ఒక proposal తో వచ్చా. నాది కాదు — మా startup team యొక్క data scientist ఒక model build చేశాడు. Banswada booth-by-booth swing prediction. ₹15 lakhs budget ఉంటే — 217 booths లో 38 priority booths లో — AI-driven door-to-door plan — 2029 లో margin ని తిరగేయవచ్చు. నేను ఆ ₹15 lakhs fund చేస్తా. Equity వద్దు — gift."
Sambaiah: (laptop ని పక్కన పెట్టి) "అర్జున్, నీ offer నాకు గౌరవం ఇచ్చింది. నిజంగా. కానీ ఒక్క question. నేను 2004 లో ఎందుకు contest చేశాను గుర్తుందా?"
అర్జున్: "Nagireddipet రైతు."
Sambaiah: "Yes. ఆ రైతు తల్లి 2019 లో చనిపోయింది. ఆ family ఇప్పుడు లేదు. నేను ఎందుకు 2024 లో contest చేశాను — నీకు తెలుసా?"
అర్జున్: "తెలియదు."
Sambaiah: "2023 లో, Kamareddy highway widening tax assessment లో, ఒక పాత వితంతువు ఇల్లు demolish అవ్వబోతోంది. Compensation inadequate. ఆ widow నా ఇంటికి వచ్చింది. నేను అప్పటికే పదేళ్ళుగా candidate. ఆమె నమ్మింది — ఈ మనిషి contest చేస్తాడు, అందుకే ఈ మనిషి నా కోసం letter రాస్తాడు. నేను collector కి రాశాను. Compensation ₹2.4 lakhs నుంచి ₹6.1 lakhs కి revise అయింది. ఆ widow ఇప్పుడు అదే ఇంట్లో ఉంది. కొత్త రోడ్ పక్కన."
Sambaiah: "అర్జున్, ఇది గెలుపు కాదు. కానీ ఇది ఓటమి కూడా కాదు. నేను candidate గా ఉండడం వల్ల — నేను platform. People నన్ను trust చేస్తారు ఎందుకంటే నేను election లో నిలబడతా. నిలబడడం అనేదే ఒక ongoing commitment. నేను ఆపేస్తే — ఆ platform పోతుంది. ఆ widow కి నేను stranger అయిపోతా."
అర్జున్: (silent for a long moment) "So you're saying — winning is not the goal."
Sambaiah: "Winning is a byproduct. Presence is the goal. Karma is the goal. గురువు గారు 2019 లో ఒక శ్లోకం చెప్పారు — Karmaṇyevādhikāraste mā phaleṣu kadācana. 20 years తర్వాత ఆ meaning నాకు ఇప్పుడు అర్థం అవుతోంది. గెలుపు మీద right లేదు. ప్రయత్నం మీద right ఉంది. ప్రతి election నా prayer. Result దేవుడి will."
బేతాళుడి ప్రశ్న
ఇక్కడ కథ ఆగుతుంది. విక్రముడు నడుస్తూ ఉన్నాడు. భుజం మీద శవం. ఆ శవం లోపల బేతాళుడు.
బేతాళుడు: "రాజా, విన్నావు కదా. ఇప్పుడు చెప్పు. Sambaiah — ఆరు elections, ఆరు ఓటములు. ఇది dharmic persistence నా, లేదా ఇది ఒక రకమైన addiction నా? వాడి భార్య కష్టపడుతోంది. వాడి కొడుకు data తో fund చేయాలని అంటున్నాడు. గురువు 'action itself is worship' అంటున్నాడు. Sambaiah వాడి presence ని platform అంటున్నాడు. ఎవరిది correct?"
బేతాళుడు: "ఇంకో layer కూడా ఉంది. Sambaiah నా ప్రయత్నం పరిపూర్ణమా — లేదా Arjun తన data తీసుకొని తండ్రి ని modernize చేస్తే — ఆ hybrid correct నా? Village elder 'ancient wisdom of trying' అంటాడు. Hitech founder 'data-driven seventh attempt' అంటాడు. Post office employee 'presence over results' అంటాడు. మూడు dharmas, ఒకే మనిషి జీవితం మీద. చెప్పు రాజా — ఎవరు గెలిచారు, ఎవరు ఓడిపోయారు?"
బేతాళుడు: "జవాబు తెలిసి నోరు మూసుకుంటే — తెలుసుగా, regular consequences."
విక్రముడి జవాబు
విక్రమ్: (చాలా సేపు silent గా నడుస్తూ, చివరికి) "బేతాళా, ఈ ప్రశ్న చాలా delicate. నేను honest గా చెప్తా."
విక్రమ్: "మొదట — Sambaiah action ని result తో మాత్రమే measure చేస్తే, వాడు 20 years లో 6 fails. Numbers చూస్తే disaster. కానీ Sambaiah action ని 'presence' అనే lens తో measure చేస్తే — 20 years లో ఒక constituency లో, ఒక ordinary post office employee, ఒక public-facing platform maintain చేశాడు. ఒక widow యొక్క ఇల్లు save అయింది. Dozens of small letters రాశాడు. ఇది ordinary win కన్నా extraordinary win."
విక్రమ్: "కృష్ణుడు గీతలో చెప్పింది — Karmaṇyevādhikāraste mā phaleṣu kadācana. నీకు action మీద హక్కు ఉంది, ఫలితం మీద కాదు. ఇది Sambaiah జీవితంలో perfect గా embody అయింది. కానీ ఇది one-sided interpretation అయితే misleading."
విక్రమ్: "Arjun concern legitimate. లక్ష్మమ్మ pain legitimate. ఒక dharma మరొకరి మీద burden pass చేస్తే, అది pure dharma కాదు. Sambaiah పాల్గొంటున్నది ₹10,000 initial, తర్వాత ₹25,000, ₹45,000 — ప్రతి election రెండు ఇద్దరి సంపాదనలో ఒక portion. Pension వచ్చిన తర్వాత sustainable. కానీ health aspect ఉంది. 65 ఏళ్ళ వయసు. Campaign rigors. ఈ dimension ignore చేయకూడదు."
విక్రమ్: "నా verdict మూడు parts లో."
విక్రమ్: "Part one — village elder Narayana correct. Action itself dharma. Sambaiah 20 years of presence, his six losses are NOT failures in the dharmic sense. వాడు correct path లో ఉన్నాడు. ఇది folly కాదు."
విక్రమ్: "Part two — Arjun partially correct. Data-driven seventh attempt idea valuable, కానీ Arjun motive ని self-examine చేసుకోవాలి. వాడు తండ్రి dharma respect చేస్తున్నాడా, లేదా తండ్రి final victory చూడాలని ego తో fund చేస్తున్నాడా? రెండు different motives. మొదటిది — gift. రెండవది — projection."
విక్రమ్: "Part three — Sambaiah self కి ఒక question ఉంది. వాడు seventh attempt చేయాలంటే, Lakshmamma acceptance తో చేయాలి. Family ecosystem లో dharma solo decision కాదు. 2024 loss తర్వాత, 2029 అంటే మరో ఐదు ఏళ్ళు. Sambaiah కి 70. వాడి health, వాడి భార్య peace, వాడి son's relationship — ఇవి equation లో factor."
విక్రమ్: "నా final answer — Sambaiah persistence dharmic గా valid. కానీ seventh attempt conditional. ఒకటి — Lakshmamma full consent తో. రెండు — Arjun యొక్క data help accept చేయవచ్చు, కానీ monetary gift కాదు — advisory. తండ్రి campaign వాడిది. కొడుకు valuation project కాదు. మూడు — seventh attempt కి end criteria. ఇది final attempt అని upfront declare. Margin 1,000 below వస్తే, next attempt. Margin widen అయితే — retire with honor."
విక్రమ్: "గెలిచాడా, ఓడిపోయాడా — ఆ question కాదు. వాడు నిలబడ్డాడా — అదే question. Sambaiah నిలబడ్డాడు. ఆరు సార్లు నిలబడ్డాడు. అది పరాజితుడి విజయం. గెలిచిన వాడి జాబితాలో ఆయన పేరు లేదు. నిలబడిన వాడి జాబితాలో ఆయన పేరు మొదటి line."
బేతాళుడు: (చాలా softly) "రాజా, నీ answer conditional. Conditional answer రెండు రకాలు — నిజం వద్ద defeat accept చేయలేని weakness, లేదా nuance గుర్తించిన maturity. నీది రెండవది. అందుకే నేను ఈరోజు నీ తలని పగలగొట్టను."
బేతాళుడు: "కానీ ఒక confession. Sambaiah నిజమైన వాడు. ఈ కథ ఇప్పటికీ ongoing. వాడు seventh attempt తీసుకుంటాడో లేదో మనకు తెలియదు. 2029 దూరంగా ఉంది. Lakshmamma ఏం నిర్ణయిస్తుందో తెలియదు. Arjun తన data ని father మీద push చేస్తాడో, లేదా father decision respect చేస్తాడో తెలియదు. ఈ కథ complete కాదు."
బేతాళుడు: "నేను వెళ్తున్నా. కానీ ఈసారి నేను నీ తలని warn చేస్తూ వెళ్తున్నా — కొన్ని కథలకు verdict ఇవ్వడం judge పని కాదు. Witness పని."
బేతాళుడు చెట్టుకు ఎగిరి వెళ్ళలేదు. విక్రముడు శవాన్ని మోసుకొని నడిచాడు. చెట్టు వైపు కాదు. వేరే దిక్కుకు. రాత్రి చీకటి ఇంకా పూర్తిగా తగ్గలేదు, సూర్యుడు ఇంకా రాలేదు. మధ్యలో ఉన్న ఆ గంట — దానినే సంబయ్య జీవితంలో dharma అంటారు. ఓటమి లేదు. గెలుపు లేదు. నిలబడడమే ఉంది.
ఈ post ముగిస్తూ, నాకు ఒక విషయం share చేయాలని అనిపిస్తోంది. గత December లో, Nizamabad bus stand దగ్గర నేను ఆ నిజమైన Sambaiah (పేరు మారిస్తే) ని కలిసినప్పుడు, వాడు నాకు ఒక్క మాట అన్నాడు — "బాబూ, ECI website మీద నా పేరు 20 years నుంచి ఉంది. మా నియోజకవర్గంలో కొందరు నన్ను చూసి నవ్వుతారు — 'ఆ retired man మళ్ళీ నామినేషన్ papers ఫైల్ చేశాడు' అని. కొందరు నమస్కారం చేస్తారు. నాకు రెండూ okay. నవ్వినా namaskaram చేసినా — నా action మారదు." ఈ మాట నా mind లో stuck అయింది. 2024 Lok Sabha తర్వాత Telangana Assembly data చూస్తే — మన state లో 150+ candidates multiple consecutive losses తర్వాత కూడా contest చేస్తున్నారు. Recognized party వాళ్ళు, independents, registered unrecognized — అన్ని categories. వాళ్ళల్లో కొందరు ego-driven కావచ్చు. కొందరు Sambaiah type కావచ్చు. ఈ distinction ని బయటి నుంచి judge చేయడం కష్టం. నేను మీతో ఒక question share చేయాలనుకుంటున్నాను — మీ ఊరిలో ఎవరైనా serial candidate ఉన్నారా? వాళ్ళు dharma లో నిలబడిన వాళ్ళా, లేదా తాము persistence అని భ్రమపడుతూ family ని fatigue చేస్తున్న వాళ్ళా? Boundary ఎలా draw చేస్తారు? Comment లో చెప్పండి. నేను నిజంగా read చేస్తా.
— సాయి కిరణ్ / Sai Kiran
